Çmimet e larta të derivateve në Kosovë mund të sjellin një ndërhyrje të re nga Qeveria, pasi ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari-Lila, ka paralajmëruar rikthimin e çmimit tavan nëse ulja e çmimeve në tregjet ndërkombëtare nuk reflektohet edhe në pikat e karburanteve në vend.
Gjatë seancës së Kuvendit të Kosovës më 5 nëntor, ministrja ka folur për shtrenjtimin e naftës, duke shpjeguar se çmimet e evidentuara prej rreth 1.89 deri në 1.90 euro për litër lidhen me zhvillimet në tregun botëror.
Sipas saj, Kosova është veçanërisht e ndjeshme ndaj ndryshimeve të çmimeve ndërkombëtare, për shkak të varësisë së madhe nga importi i derivateve.
Megjithatë, Kusari-Lila ka bërë të ditur se gjatë dy ditëve të fundit është vërejtur një tendencë e rënies së çmimeve në tregjet ndërkombëtare, e cila, sipas saj, duhet të pasqyrohet edhe në tregun kosovar.
“Arsyeja e çmimit 1.90 ose 1.89, që është sot, e evidentuar, ka të bëjë me rritjen e çmimit në tregun botëror. Megjithatë, pozitive në këto dy ditët e fundit është një fillim i rënies dhe që nga nesër, nëse nuk ka rënie apo reflektim në çmimin në tregun në Kosovë, atëherë ne e rikthejmë çmimin tavan, i cili tashmë kemi edhe bazën ligjore për ta bërë atë”, ka deklaruar Kusari-Lila.
Deklarata e saj nënkupton se institucionet përgjegjëse mund të vendosin sërish kufizime për çmimin maksimal të shitjes së derivateve, nëse vlerësojnë se operatorët ekonomikë nuk po i përshtatin çmimet me lëvizjet e tregut ndërkombëtar.
Paralajmërimi është bërë në përgjigje të një pyetjeje të deputetes së Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Albana Bytyqi, e cila ka ngritur shqetësimin për shtrenjtimin e karburanteve dhe ndikimin që ky zhvillim mund të ketë në çmimet e produkteve të tjera.
Ministrja ka sqaruar se Qeveria kishte zbatuar më herët masën e çmimit tavan, e cila ishte në fuqi nga muaji mars deri më 8 shtator 2026.
Sipas saj, masa ishte ndërprerë pas përfundimit të afatit ligjor, por institucionet kanë vazhduar monitorimin e përditshëm të tregut të derivateve.
Kusari-Lila ka deklaruar gjithashtu se, sipas të dhënave të monitorimit, marzha e fitimit të operatorëve nuk e ka tejkaluar kufirin prej 12 centësh për litër të përcaktuar me udhëzimin administrativ.
Ajo ka theksuar se rritja e çmimeve në Kosovë duhet të shihet në kontekstin e zhvillimeve ndërkombëtare, pasi vendi mbështetet kryesisht në import për furnizimin me produkte të naftës.
Kjo varësi bën që ndryshimet e çmimeve në tregjet e jashtme të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në koston e furnizimit të operatorëve vendorë.
Megjithatë, një nga çështjet kryesore që po shqyrtohet është koha kur uljet e çmimeve ndërkombëtare pasqyrohen në tregun e Kosovës.
Pikërisht për këtë arsye, ministrja ka paralajmëruar se Qeveria është e gatshme të ndërhyjë nëse nuk vërehet përshtatja e çmimeve.
Rikthimi i çmimit tavan do të nënkuptonte përcaktimin e një kufiri maksimal të shitjes, të cilin operatorët ekonomikë nuk do të mund ta tejkalonin gjatë periudhës së zbatimit të masës.
Një vendim i tillë do të kishte rëndësi për shoferët dhe bizneset që përdorin derivate në aktivitetin e tyre të përditshëm.
Çmimi i naftës ndikon jo vetëm në shpenzimet e qytetarëve për transport, por edhe në kostot e kompanive që merren me shpërndarjen e mallrave, transportin e udhëtarëve dhe veprimtari të tjera ekonomike.
Për këtë arsye, lëvizjet e çmimeve të karburanteve ndiqen me interes të madh edhe nga konsumatorët që nuk përdorin automjete personale.
Megjithatë, paralajmërimi i ministres nuk do të thotë se çmimi tavan është rikthyer automatikisht apo se është vendosur tashmë një çmim i ri maksimal.
Për zbatimin e kësaj mase nevojitet një vendim i institucioneve kompetente, ndërsa shuma e mundshme e kufirit maksimal do të përcaktohej sipas procedurave përkatëse.
Deri tani, nuk është bërë i ditur një çmim konkret që mund të vendoset në rast të rikthimit të masës.
Ajo që është konfirmuar është qëndrimi i ministres se institucionet kanë bazën ligjore për ndërhyrje dhe se zhvillimet në treg do të monitorohen për të përcaktuar hapat e ardhshëm. 
Për qytetarët e Kosovës, vëmendja tashmë është përqendruar te çmimet që do të aplikohen në pikat e karburanteve dhe te vendimi eventual i Qeverisë.
Nëse rënia e çmimeve ndërkombëtare reflektohet në tregun vendor, konsumatorët mund të përfitojnë nga ulja e kostos së furnizimit. Në të kundërtën, sipas paralajmërimit të Kusari-Lilës, institucionet mund të rikthejnë mekanizmin e çmimit tavan.
Mbetet të shihet nëse gjatë ditëve në vijim do të ketë ulje të çmimeve të derivateve apo nëse Qeveria do të ndërmarrë një vendim të ri për rregullimin e tregut të naftës në Kosovë.
